|
Nevşehir’in 18 km. kuzeyinde
olan Avanos’un antik dönemdeki adı ‘Venessa’dır. Çok sayıda çanak çömlek
atölyesi bulunan ilçede seramik yapım geleneği Hititlerden beri süregelmektedir.
Kızılırmak’ın getirdiği kırmızı toprak ve milden elde edilen seramik çamuru,
Avanoslu seramik sanatçılarının elinde şekil almaktadır.
Avanos’u (Venessa) ikiye
ayıran ve Anadolu’nun en uzun nehri olan Kızılırmak ve onun çevresi, çağlar
boyunca çok sayıda olaylara sahne olmuştur. Lydia’lılarla Med’ler arasında
beş yıl süren savaş Kızılırmak havzasında olmuş, her iki taraf bu savaştan
oldukça büyük zarar görmüştür. Bu savaşın altıncı yılında bir çarpışma
esnasında ve ortalığın çok karışmış bir anında güneş tutulması olduğunda
her iki taraf tanrıları kızdırdıklarını düşünerek çarpışmayı keserler ve
hemen bir barış sözleşmesi yaparlar. Kilikyalı Syennesis ve Babilli Labynetos’u
kendilerine aracı seçerler. İki kral bir araya gelerek Lydia Kralı Alyattes,
kızı Alyenis’i Med Kralı Kyaxares’in oğluna, Astyages’le evlendirir.
Gerçi bu dönemin önemli
doğa filozofu Karialı Hexamyes’in oğlu Thales, M.Ö.28 Mayıs 585 tarihinde
olagelen güneş tutulmasını önceden hesaplayarak haber vermişti. (Herodot
I, 74)
Avanos yakınlarında, Kızılırmak’ın
hemen kenarındaki bir Roma mezarlığında ele geçen mermerden lahit, Merkez
Kapadokya Bölgesi’nde bugüne kadar ele geçen tek lahit olması açısından
ilginçtir. Lahit, 1971 yılında tesadüfen ortaya çıkmış, semerdam biçimindeki
kapağı kimliği tespit edilmeyen şahıslarca açılmış ve içindeki buluntular
ne yazık ki çalınmıştır. Ceset üzerinde yapılan patolojik ve paleoantropolojik
araştırmalar sonucunda lahitin, saçları kına ile boyanmış bir kadına ait
olduğu anlaşılmıştır.
M.S.1. ve 2. yüzyıla tarihlenen
lahit, 2.20m. uzunluğunda, 70cm., yüksekliğinde, 78cm. genişliğinde olup
beyaz mermerden yapılmıştır. Kapağı semerdam biçiminde olan lahdin
köşelerinde akroterler ve her iki tarafında da beşer arslan kafası yer
alır. Lahdin iki uzun kenarı ‘girland’ adı verilen yapraklardan, çiçeklerden
oluşan uzunca hevenk biçiminde kabartma olarak yapılmış bezemelerle süslüdür.
Girlandlar her iki tarafta üçer adet olup aralarında yarım kabartma sütunlar
yer almaktadır. İki dar yüzde girland içinde gorgo başı bulunmaktadır.
Gorgo (Meduza), Yunan mitolojisinde saçları yılanlarla örülü, alınlarından
yaban domuzu dişleri fışkıran, üç kız kardeşe verilen isimdir. Üç
kız oldukları halde efsaneye adı karışan yalnız Meduza’dır. Mezarı soymak
isteyenlere ve mezarı kötü ruhlara karşı koruyucu olması için yapılmıştır.
Lahit, halen Nevşehir Müze Müdürlüğü’nde sergilenmektedir.
Lahit’in bulunduğu alanın
bir Roma nekropolü olabileceği düşünülerek Nevşehir Müze Müdürlüğü’nce
bu alanda arkeolojik kazılar yapılmış ancak büyük bir Bizans nekropolü
açığa çıkarılmıştır.
Çok sayıda çanak çömlek atölyesi
bulunan Avanos'ta seramik yapım geleneği Hititlerden beri süregelmektedir.
Kızılırmak'ın getirdiği kırmızı toprak ve milden elde edilen seramik çamuru,
Avanoslu seramik sanatçılarının ellerinde şekil almaktadır.
Avanos’ta 13. yüzyıl Selçuklu
Dönemi’ne tarihlenen Saruhan Kervansarayı ve Alaaddin Camii bulunmaktadır. |
